Yapay zekâ sözlüğü.

Model ağırlıklarının açık olarak yayınlandığı yapay zekâ. Llama, Mistral, Qwen, Gemma — yerel çalıştırılabilir, bağımlılık olmadan.

Türkçesiyle dijital çalışan. Senin yerine düşünmeyen, seninle birlikte düşünen yardımcı. Sohbet botundan farkı: hatırlar, karar verir, yanında durur.

Agent'ın aldığı her kararın imzalı, geriye dönük doğrulanabilir kaydı. SHA-256 hash zinciri + ECDSA imza. KVKK denetiminin somut kanıtı.

İlk nesil Ilura'da agent'ın ilk hazır olduğunda basılan imzalı versiyon işaretiydi. Bir kimlik anı — ‘bu agent, bu sürüm, bu kullanıcı’ kaydı.

‘Agent yapan araç’ kategorisi. Custom GPT, Anthropic Projects, Letta. İlura ‘agent oluşturucu’ değil — ‘agent yetiştirme uygulaması’.

Bir agent'ı sıfırdan kurup, öğretip, hayata karıştırma süreci. Ilura'nın imza üçlemesi: Yetiştir, Öğret, Yaşat. Kategoriyi bu fiil tanımlar.

‘Agentic AI’ kelimesinin Türkçe karşılığı: agentik yapay zekâ. Sıfat — niyeti eyleme dökebilen bir AI sistemi tanımlar.

Konuşmadan sonra gelen arayüz. Niyetin yüzeye çıktığı yer. Buton ve menü yerine, agent'ın bağlamı anlayıp arayüzü kendi kuran modeli.

AI ajan — agent kelimesinin Türkçe doğrudan karşılığı. Aynı kavram: hatırlayan, karar veren, kullanıcıya özel yetiştirilen yapay zeka asistanı.

AI sistemlerinde veri gizliliği — verinin nerede işlendiği, kim eriştiği, kim sakladığı, KVKK çerçevesinde nasıl korunduğu. Temel kavramlar ve pratik.

Bulut hizmetine (Claude, Gemini, GPT) bağlanmak için kullanılan özel anahtar. İlk nesil Ilura BYOK modeliyle çalışırdı; bugünkü Ilura'da anahtar gerekmez.

Ilura'nın anlatım karakteri — örnek bir agent. Faturayı okur, iadeyi çözer, ay sonu bir özet getirir. Atlas teknik bir parça değil, hikâyenin başkahramanı.

Microsoft'un çoklu agent framework'ü. Agent'lar arası diyalog tabanlı koordinasyon. LangChain ve CrewAI'a alternatif, kurumsal ekosistemle entegre.

Agent'ın bir konuşmada aynı anda tutabildiği kelime sayısı. Pencere büyüse bile oturumla biter; bellek değildir, anlık genişliktir.

Agent'ın oturumlar arası taşıdığı, seni tanıyan kalıcı kayıt. Bağlam penceresi değil — yıllarca uzayan, cihazında yaşayan bir doku.

Bir agent'ın altında çalışan motor. İngilizcede LLM (large language model). Llama, Claude, GPT, Gemini — hepsi farklı sınıflarda büyük dil modelleridir.

Tercihlerinin, rutinlerinin ve karar kurallarının kişisel kaydı. Agent senin düzeltmelerinle öğrenir; deterministik ve cihaz-üstü çalışır — gizli istatistik motoru yok.

Anthropic'in CLI agent'ı. Terminal'de kod yazıyorsan Claude Code, IDE'de Cursor. Ilura ile farklı dünyalarda, farklı işler için kullanılır.

Çoklu agent orkestrasyonu için Python framework. Agent'ları rol + görevle tanımlar, sıraya koyar. LangChain'den daha sade, daha opinionated.

VS Code üzerine kurulu, agent destekli IDE. 2023'te çıktı, geliştirici verimi için yaygın. Ilura ile farklı sahnelerde yan yana kullanılır.

Agent'a verdiğin niyetin Türkçe adı. İngilizcedeki ‘prompt’un karşılığı: emir değil, davet. İyi yazılmış bir çağrım yarı bitmiş bir agent'tır.

Birden fazla agent'ın birlikte çalıştığı mimari. Her birinin görevi ve sınırı ayrı; orkestrasyon katmanı koordinasyonu yönetir. Karmaşıklığı erken eklemek tuzak.

İlk nesil Ilura'nın (Tezgah) ikinci halkasıydı: onay/red akışı + haftalık LoRA seansı + tercih profili. Bugünkü karşılığı Öğret — öğrenme cihazda.

Öğrenci/eğitmen kurgusunda yerel modeli eğiten bulut model. İlk nesil Ilura'nın çekirdek kavramıydı; bugünkü Ilura cihaz-üstü öğrenir, eğitmen gerekmez.

Bir cümlenin sayılarla yazılmış hâli. Anlam yakınlığını ölçmek için. Vektör veritabanı + bellek + notlara bakma'nın temel yapı taşı.

Ilura, kişisel AI agent'ını iPhone'unda yetiştirdiğin uygulama. Apple Intelligence ile cihaz-üstü çalışır; verin iPhone'undan çıkmaz. App Store'da.

Hazır bir modelin senin üslubuna alıştırılması. Ağırlıkları değiştirir; çağrımdan farklı, kalıcı bir kişilik dönüşümü.

Kişisel AI agent, kullanıcıya özelleşen — tarzını, sınırlarını, geçmişini hatırlayan — yapay zeka asistanıdır. Klasik ChatGPT'den farkı: hafıza ve yetiştirme.

İlk nesil Ilura'nın (Tezgah) ilk halkasıydı: ad, görev, sınır + model indirme. Bugünkü karşılığı Yetiştir — model derdi yok, Apple Intelligence cihazda hazır.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) ile yapay zekâ asistanlarının uyumu. Ilura'nın cihaz-üstü mimarisi KVKK ilkelerini teknik olarak karşılar.

Geliştirici-odaklı Python framework. Agent kurmak için yapı taşları sunar — model, bellek, tool, prompt. Ilura'nın aksine ürün değil framework.

Yerel LLM çalıştırmak için grafik arayüzlü uygulama. Ollama'ya alternatif. Ilura yerel motor için Ollama tercih ediyor.

Anthropic'in 2024'te açtığı bir agent-tool köprü protokolü. Agent'ın dış araçlara (dosya, takvim, API) standart yoldan ulaşmasını sağlar. İlk nesil Ilura MCP server'ları yerel yönetirdi.

Avrupa merkezli açık model üreticisi. Mistral 7B/Mixtral/Le Chat. KVKK-yakın hat: Avrupa veri merkezi + açık ağırlık seçeneği.

Agent'ın cevap vermeden önce kendi notlarına bakması. İngilizcede RAG (retrieval-augmented generation). Belleksiz bilgiyi kullanmanın en kolay yolu.

İnternet bağlantısı olmadan çalışan AI sistemleri. Yerel modeller + yerel bellek = tam offline. Cihaz-üstü Ilura çevrimdışı da düşünür.

Yerel bilgisayarına büyük dil modeli indirip çalıştırmanı sağlayan açık kaynak araç. İlk nesil Ilura'nın yerel motor altyapısının temeliydi.

Şirket sunucusunda çalışan, dış buluta gitmeyen agent. Kurumsal alıcı için KVKK + iç-veri uyumlu yapı. Cihaz-üstü Ilura, ilkenin kişisel ölçekteki hali.

Sınırlı durumlarda kendi başına karar verebilen agent. Tam otonomi mit; iyi yetişmiş bir agent denetim altında otonom davranır — sınır + onay + audit ile.

Hiçbir veri varsayılan olarak güvenilmez ilkesi. KVKK uyumlu Ilura mimarisinin temeli: cihaz-üstü veri, açık onay, kullanıcıya ait bellek.

Cevap üreten ama kalıcı bellek tutmayan, eyleme geçemeyen yapay yardımcı. Bir agent'tan dört eksende ayrılır: bellek, eylem, süreklilik, ilişki.

İlk nesil Ilura'da agent tanımını ekibe götürmenin marka adıydı. Tanım taşınır, bağ taşınmazdı. Bugünkü Ilura'da agent kişiseldir; taşınan şey Playbook tarifleridir.

İlk nesil Ilura'nın masaüstü uygulamasının adıydı — agent yetiştirilen atölye. Uygulama emekli oldu; fikir bugün sera metaforuyla iOS'ta yaşıyor.

Bir kelimenin parçası. Modelin saydığı en küçük birim. Token sayısı maliyeti ve bağlam penceresinin sınırını belirler.

Modelin bilmediği bir şeyi biliyormuş gibi uydurması. Üretim agent'ında en büyük güvenlik riski; doğrulama, sınır ve audit log ile kontrol altına alınır.

Anlam yakınlığına göre arama yapabilen depo. Bellek ve notlara bakma'nın altyapısı; metni gömme'ye çevirip yakın komşu arar.

Codeium'un AI-native IDE'si. Cursor'a alternatif, agent-temelli kod yazma deneyimi. Cascade adında otonom multi-step ajan.

‘Agent’ın Türkçe karşılığı için seçilen kelime tartışması. Ilura ‘dijital çalışan’ı tercih ediyor — ‘yapay zekâ ajanı’ ise yaygın olan, ama yan-anlamlı alternatif.

Bir yapay zekâ servisine programatik erişim — kendi ürününden çağrı. OpenAI/Anthropic/Google API'leri en yaygın. İlk nesil Ilura'nın yayın halkasında api.ilura.com.tr vardı; bugünkü Ilura iPhone'da yaşar.

AI hizmetleri sunan tüm uygulamalara verilen genel ad. Sohbet ürünü, framework, agent yetiştirme uygulaması — hepsi bu üst kategoride.

Niyeti dinleyen, hatırlayan, eyleme döken bir yardımcı kategori adı. ‘Agent’ ile çoğunlukla aynı; bazı bağlamlarda ‘bot’ ile karıştırılır.

AI hizmetleri sunan tüm sistemleri kapsayan üst kategori. Sohbet ürünü, framework, agent yetiştirme uygulaması — hepsi platform. Ilura'nın yeri 'agent yetiştirme' niş'i.

Sen ve agent arasındaki, sabit olmayıp birlikte değişen bağ. Sıkı tutmak ile boğmak arasındaki mesafenin Ilura'daki adı. Kopmadan büyüyen ip.

İlk nesil Ilura'nın (Tezgah) üçüncü halkasıydı: agent'ı API, webhook veya yerel araca taşıma. Bugünkü karşılığı Yaşat — agent Siri ve Kısayollar'la hayata karışır.

Senin makinende çalışan, dışarı veri çıkarmayan dil modeli. Ollama ile indirilir. Agent'ın bedeni — eğitmen modelin terbiye ettiği yer.

Ilura üçlemesinin sözlük girdisi. Forge → Train → Ship ile başlayan döngünün bugünkü hali: Yetiştir → Öğret → Yaşat. Yetiştirilen, öğretilen, hayata karışan agent.