İnce ayar (fine-tune)
Diğer adlandırmalar: fine-tune , fine tuning , model ayarlama
Tanım
İnce ayar (İngilizce: fine-tune), önceden eğitilmiş bir LLM’in ağırlıklarını belirli bir veri kümesi üzerinde tekrar eğiterek kişiselleştirme. Ön-eğitim genel; ince ayar özel.
İki seviyede yapılabilir:
- Tam fine-tune — tüm ağırlıkları günceller. Pahalı, geri alınması zor.
- LoRA — sadece küçük bir “adapter” dosyası üretir. Hızlı, geri alınabilir, çoğunlukla bu kullanılır.
Çağrım vs. ince ayar
| Eksen | Çağrım | İnce ayar |
|---|---|---|
| Yapma süresi | Dakikalar | 30 dk - 2 saat |
| Geri alma | Anlık | Adapter çıkar/içeri al |
| Bilgi taşıma | Metin tabanlı | Ağırlık tabanlı |
| Ne zaman? | Çoğu görev | Üslup kalıcı + çağrım yetersiz |
%80 görevde çağrım yeter. Geri kalan %20 — özellikle markaya özel ton, sektörel terminoloji — için ince ayar.
Ilura’da ince ayar
Ilura otomatik LoRA üretir:
- Haftalık eğitim seansında 50-200 onaylanan örnek toplanır.
- Eğitmen model bu örneklerden bir LoRA adapter üretir.
- Adapter yerel modele uygulanır.
- Agent biraz daha senin gibi olur.
Geri alınabilir: önceki adapter version’larına dönüş tek tık.
Yaygın yanılgılar
“İnce ayar = bilgi gömmek.” — Bilgi için RAG kullan. İnce ayar stil/kalıp içindir.
“Bir kez yapılır, biter.” — Yetiştirme süreklidir. Ayda bir LoRA güncellemesi normal.
“Tam fine-tune daha iyi.” — Çoğu zaman değil. LoRA hızlı, ucuz, çoğu görev için yeterli kaliteli.
Sıkça sorulanlar
İnce ayar mı çağrım mı?
Önce çağrım. İyi yazılmış sistem çağrımı %80 işi halleder, anında geri alınabilir. İnce ayarı sadece çağrım yetersiz kaldığında, kararlı üslup gerekiyorsa düşün.
İnce ayar pahalı mı?
LoRA (low-rank adaptation) ile orta. Yerel donanımda 8B model için 30 dk - 2 saat. Bulutta eğitmen API ile saatlik $1-10 arası. Tezgah otomatik LoRA üretir.
Geri alınabilir mi?
LoRA adapter ayrı dosya — uygulanır veya çıkarılır. Tam fine-tune (full weight) ise model dosyasını yeniden indir gerekir. Ilura LoRA tercih eder.