Çağrım
Diğer adlandırmalar: prompt , çağrı
Tanım
Çağrım, bir agent’a verdiğin niyettir. İngilizcesi prompt — Türkçeye gelmesi için iki seçenek vardı: istem (kuru) ve çağrım (sıcak). İkincisini seçtik.
Çağrım bir komut değildir, bir davettir. Ortağına seslenirsin: “Şuna birlikte bakalım.” Agent bu davete cevap olarak çalışmaya başlar.
Neden “çağrım”?
Türkçe çağırmak fiili üç anlam taşır:
- Seslenmek — bir kişiye yönelmek.
- Yardım istemek — bir ihtiyacı dile getirmek.
- Ortak iş için yan yana gelmek — “düğüne çağırdı”.
Üçü birden bir agent çağrımının ne olduğunu anlatıyor. Bir komut değil, bir davet. Komut emir tonludur ve hesap verebilirliği komut verene yıkar. Davet karşılıklılık ister: agent eyler, sen kontrol edersin.
Sistem çağrımı vs. mesaj çağrımı
İki katman vardır:
Sistem çağrımı
Agent’ın kim olduğunu tanımlayan sürekli çağrım. Tezgah’ta agent’ı kurarken bir kez yazılır, her sohbette üstte durur.
Sen Naci'sin — bir hukuk bürosunun icra avukatlığı asistanı.
Görevin: dosya ön-incelemesi, müvekkil özetleri, tebligat takibi.
Sınırların: hukuki tavsiye verme; müşteri verisini dışarı çıkartma.
Üslubun: kısa, sade, gereksiz formel değil.
Bu çağrım agent’ın kişiliğidir. Değiştirmek istersen Tezgah’ta düzenlersin; geçmiş konuşmalar bozulmaz, yeni konuşmalar yeni kişiliği alır.
Mesaj çağrımı
Bir konuşmada gönderdiğin tek istek. “Bu PDF’i ön-incele, eksik bilgileri sayar mısın?” gibi.
İyi mesaj çağrımının dört unsuru var:
- Amaç — ne istiyorsun? (“ön-inceleme”)
- Girdi — neyi inceleyecek? (“bu PDF”)
- Çıktı biçimi — nasıl gelsin? (“eksik bilgileri say”)
- Sınır — neye dokunma? (örtük; sistem çağrımından gelir)
İyi çağrım = yarı bitmiş agent
Bir agent yetiştirmek aylar alır; ama iyi yazılmış bir sistem çağrımı ilk haftada agent’ı işe yarar hale getirir.
Bu yüzden Ilura’da Tezgah:
- Sistem çağrımı için şablonlar sunar (10+ rol).
- Yazdığın çağrımı anlam ölçer ve eksik unsurları işaretler.
- Çağrım üzerine onay/red kararların geldikçe otomatik öneri yazar.
Çağrım canlı bir belgedir. Agent yetiştikçe çağrım da incelir.
Çağrım vs. fine-tune
Çoğu kullanıcı modeli “öğretmek” için fine-tune’un gerekli olduğunu sanır. Aslında iyi çağrım %80 işi halleder. Fine-tune sadece üslup ve son %20 düzeltme içindir.
| Eksen | Çağrım | Fine-tune |
|---|---|---|
| Yapma süresi | Dakikalar | Saatler-günler |
| Geri alma | Anlık | Zor |
| Bilgi taşıma | Metin tabanlı | Ağırlık tabanlı |
| Maliyet | Sıfır | Hesaplama gerekir |
Ilura’nın yaklaşımı: önce çağrımla başla, yaşayan bağ kurulduktan sonra fine-tune ekleme kararı ver.
Yaygın yanılgılar
“Uzun çağrım iyi çağrım.” — Hayır. Uzun çağrım çoğu zaman belirsiz çağrımdır. İyi çağrım tek paragraftır, bir tek anlam taşır.
“Cümle başına ‘lütfen’ koyarsam daha iyi çalışır.” — Çoğu zaman fark etmez ve metni uzatır. Ilura zaten “yanındayım” tonunu sistem çağrımıyla yerleştirmeye çalışır; senin yapman gereken sade ve net olmaktır.
“Aynı çağrım her modelde aynı sonucu verir.” — Hayır. Llama, Claude, Gemini, GPT — hepsi farklı çağrım stillerine reaksiyon verir. İyi yetişmiş bir agent (Tezgah üzerinden) bu farkı senin için yatıştırır; ham model çağırırken sen ayarlarsın.
“Çağrım = LLM’i kandırmak.” — Hayır. İyi çağrım dürüst niyet ifadesidir. “Jailbreak” çağrımları kısa süreli çalışır ve etik değildir; üretim agent’ının yeri değildir.