Yapay zekâ asistanı — Ilura Sözlük

Tanım

Yapay zekâ asistanı, niyeti dinleyen, hatırlayan, eyleme döken bir yapay yardımcı kategorisidir. Şemsiye terim — altında agent, sohbet botu, ses arayüzleri (Siri, Alexa) gibi alt-tipler var.

Pratikte “yapay zekâ asistanı” dendiğinde genelde agent kastedilir; ama sınır bulanık.

Üç asistan tipi

1. Bot tipi

Belleksiz, eylem yetisi sınırlı. “Saat kaç?”, “Hava nasıl?” gibi tek-seferlik niyetlere cevap. Klasik Siri, Cortana, Bixby.

2. Sohbet asistanı

Bir LLM önündeki sarma. Daha akıcı diyalog, ama oturumla biten bellek. ChatGPT, Claude.ai, Gemini ürünleri.

3. Agent

Bellek + eylem + süreklilik + audit. “Sürekli yanında” çalışan dijital çalışan. Ilura’nın tarafı.

Marka tonu açısından

Türkçede “yapay zekâ asistanı”:

✓ Resmi belgelerde nazik
✓ Ortak okuyucuya açık
✗ Marka iletişimi için soğuk
✗ Kategori-belirsiz

Ilura “dijital çalışan” tercih ediyor — Sera ilkesi: yanındayım tonu. Ama yapay zekâ asistanı çevirisi yer yer kabul edilebilir, özellikle resmi metinlerde.

Yaygın yanılgılar

“Asistan = bot.” — Hayır. Asistan şemsiye terim; bot, agent, ses arayüzü hepsi asistan kategorisinde.

“Türkçede asistan = agent.” — Çoğu zaman evet, ama agent’ın bellek + eylem + süreklilik üçlemesi olmadan asistan bot olabilir.

“Apple Intelligence = ChatGPT.” — Farklı yaklaşımlar. Apple kişisel context-aware (cihaz içi); ChatGPT daha açık-uçlu sohbet.

Sıkça sorulanlar

‘Asistan’ ile ‘agent’ aynı mı?

Çoğu bağlamda evet. Asistan daha geniş bir terim — bot, agent, ses arayüzü hepsi asistan diye geçebilir. Agent ise kategori-spesifik (bellek + eylem + süreklilik).

Apple Siri yapay zekâ asistanı mı?

Klasik Siri sınırlı bot. Apple Intelligence ile asistan/agent'a yaklaştı — kişiselleştirme + bellek + tool kullanma yetisi geldi.

Türkçede hangi terim daha doğru?

Marka diline bağlı. ‘Yapay zekâ asistanı’ resmi ve nazik; ‘agent’ teknik ve kategori-belli; ‘dijital çalışan’ Ilura'nın tercihi.