Hukuk AI agent: sözleşme inceleme, KVKK kontrol, dosya özeti
Hangi işleri yapar?
Sözleşme özeti
KVKK · orta riskÇok sayfalı sözleşmeyi taraflar, konu, süre, parasal yükümlülük, fesih koşulu ve cezai şart başlıkları altında 1-2 sayfalık özete indirir. Özet hızlı tarama içindir; ayrıntı için orijinal metne dönülür.
Riskli madde tespiti
KVKK · yüksek riskCezai şart, tek taraflı fesih, sınırsız sorumluluk, fikri mülkiyet devri gibi alışılmış aralığın dışındaki maddeleri işaretler. Tehlikeli ifadeyi pattern olarak tanır; yorumu hukukçu yapar.
KVKK madde kontrolü
KVKK · yüksek riskSözleşmede KVKK aydınlatma metni, açık rıza alanı, veri işleme şartı, veri sorumlusu-veri işleyen ayrımı var mı diye tarar. Eksik madde varsa kontrol listesine ekler; düzeltme metnini hukukçu yazar.
Gizlilik / rekabet / fesih koşulları analizi
KVKK · yüksek riskNDA, rekabet etmeme, müvekkil ayartmama ve fesih maddelerini standart şablonla kıyaslar. Sapma noktalarını listeler — yorumu hukukçu yapar, agent yalnız gösterir.
Dava dosyası özetleme
KVKK · yüksek riskDava dosyasındaki dilekçe, tutanak, bilirkişi raporu ve kararları kronolojik olarak özetler. Argüman gelişimini izler; eksik delil veya çelişen ifade pattern'i sinyal olarak çıkar.
Müvekkil e-posta taslağı
KVKK · orta riskMüvekkile durum bilgisi, talep yanıtı, prosedür açıklaması için taslak hazırlar. Hukuki tavsiye içermez; biçim ve dil kalıbı kurar. Gönderme kararı avukatın.
Yetki sınırları kontrolü
KVKK · yüksek riskVekaletnamede tanımlı yetkiler ile yapılmaya çalışılan işlem örtüşüyor mu kontrol eder. Yetki dışı bir hareket sinyali bırakır; karar avukatın elindedir.
Hangi veriler hassas?
Hukuk agent’ı en hassas veriyle çalışan sektörlerden biri; KVKK boyutu yüksek, ek olarak avukatlık meslek sırrı çerçevesi var.
Müvekkil kişisel verisi. Ad-soyad, T.C. kimlik numarası, adres, telefon, e-posta — hepsi KVKK §5 çerçevesinde kişisel veri. Aile hukuku, ceza hukuku, iş hukuku dosyalarında özel nitelikli veri (sağlık, cinsel hayat, ceza mahkumiyeti) görünebilir; bunlar §6 kapsamına girer ve daha sıkı korunur. Agent bu alanları cihaz sınırı içinde işler; işlenmek üzere dışarı göndermez.
Avukat-müvekkil iletişim mahremiyeti. Avukatlık Kanunu §36 mesleki sırrı korur — vekil müvekkilinin sırrını saklamakla yükümlü. Agent bu bilgilere okuma izniyle dokunur; işlenmek üzere buluta gönderilmez. Cihaz-üstü işleme bu sırrın koruma katmanını oluşturur.
Karşı taraf bilgisi. Dava dosyalarında karşı tarafın kişisel verisi, mali durumu, ticari sırrı görünebilir. Bu veri mahkeme süreciyle sınırlı amaçla işlenir; agent bunu farkeder ve dış çağrıdan uzak tutar.
Dosya kararları ve içtihatlar. Yargıtay, Danıştay ve yerel mahkeme kararları kamuya açık; ama somut olay analizi yaparken müvekkilin kimliği anılmamalıdır. Agent bu sınırı bilir; içtihat araştırması soyut soruyla yapılır, somut olay verisi cihazda kalır.
KVKK risk seviyesi yüksek olarak işaretli; çünkü hem kişisel veri yoğunluğu fazla hem de meslek sırrı boyutu var. Cihaz-üstü işleme + sıkı Playbook sınırları + onay kapısı üçlüsü bu sektörde standart davranıştır.
Yerel çalışma ne zaman gerekir?
Hukuk işlerinde yerel çalışma diğer sektörlerden daha sıkı uygulanır. Yerel yapay zekâ ilkesi burada non-negotiable seviyesinde.
Sözleşme okuma, riskli madde tespiti, KVKK madde kontrolü, dava dosyası özetleme — hepsi cihaz-üstü işlemeyle yetinir. Müvekkil bilgisi hiçbir koşulda buluta gitmez. Pattern’ler cihazdaki kalıcı hafızada öğrenilir; veri cihazdan çıkmaz.
Bulut eğitmen çağrısı yalnız iki kontrollü durumda devreye girer.
Birincisi, içtihat ve mevzuat araştırması. Yargıtay kararları, KVKK ikincil mevzuat değişiklikleri, AB Dijital Hizmetler Yasası gibi kamuya açık metinlerde araştırma gerekir. Kural: soru soyutlaştırılır — müvekkil kimliği hiç anılmaz; soyut hukuki sorunun cevabı somut olaya cihazda yerleştirilir.
İkincisi, sözleşme dil kontrolü. Standart İngilizce-Türkçe iki dilli sözleşmelerde dil kalitesi kontrolü de cihazda yapılır; bir metnin dışarıyla paylaşılması gerekiyorsa taraflar, parasal tutar, lokasyon çıkarılır, yalnız madde ifadesi paylaşılır — ve her seferinde avukat onayı gerekir.
Müvekkil e-posta taslağı yerel kalır. Müvekkille iletişim biçimi büronun kendi tarzıdır; agent bu tarzı zaman içinde öğrenir. Müvekkil yazışma kalıbı cihazdaki kalıcı hafızada içselleşir.
Yaklaşık olarak hukuk görevlerinin %98’i tamamen yerel yürür. Bulut çağrısı sadece kamuya açık kaynak araması veya açık avukat onayı ile gider.
Sektör entegrasyonları
Hukuk büroları çevresi parçalı; agent’ın bağ kurması gereken sistemler:
Büro yönetim yazılımları. UYAP harici büro yönetim çözümleri (örneğin Avukat Pro, Linde, kendi geliştirilen Excel + Word kombinasyonları) müvekkil dosyası, dava takvimi ve fatura akışını tutar. Şu an çoğu için resmi connector yok; agent kullanıcının paylaştığı belge ve klasör üzerinden çalışır.
UYAP entegrasyonu. Türkiye’de dava takibi için UYAP zorunlu. UYAP API’si dar; agent kullanıcının indirdiği dosya üzerinden çalışır. UI automation gerektiğinde ayrı politika devreye girer, varsayılan kapalı. UYAP üzerinden bir işlem yapma yetkisi avukatta kalır.
Microsoft Word ve Adobe Acrobat. Sözleşmeler Word veya PDF formatında dolaşır. Excel connector gibi Word ve PDF için de fs_io üzerinden okuma izni vardır. Yazma izni onay sonrası açılır.
Outlook ve Gmail. Müvekkil yazışma, ek hizmet sözleşmesi gönderimi, dava süreç bilgilendirmesi mail üzerinden yürür. Outlook connector draft klasörüne taslak bırakır; gönderme yetkisi avukatın.
İçtihat ve mevzuat veritabanları. Lexpera, Sinerji, Kazancı gibi kamuya açık olmayan platformlar abonelik gerektirir; bunlara agent doğrudan erişmez. Avukat sorgu sonucunu indirir, agent metin üzerinde yerel çalışır. Kamuya açık (mevzuat.gov.tr, KVKK Kurumu yayınları) kaynaklardan indirilen metinler üzerinde agent cihazda çalışır.
KVKK Kurum yayınları. KVKK rehberlik dokümanları, kurul kararları kamuya açık. Agent bu kaynaklardan KVKK kontrol eşiklerini günceller; mevzuat değişikliği olduğunda kontrol listesi yenilenir.
İlerde Lexpera, Sinerji ve UYAP için resmi connector geliştirme listesinde. Şu an pilot büroların çoğu Word + PDF + Outlook üçlüsünü kullanıyor.
İlk 30 gün planı
- Hafta 1 — Tanışma: Agent’ı kur, son 12 ayın sözleşme arşivini ve tipik müvekkil yazışma örneklerini yükle. Büro tarzı, sıkça karşılaşılan dosya tipi, KVKK eşikleri öğretilir. İlk gün 5-10 sözleşme özetleme denemesi; avukat hatalı işaretlemeleri düzeltir.
- Hafta 2 — Pilot: Aktif sözleşme akışına agent açılır. Sözleşme özetleme ve riskli madde tespiti rutine girer. KVKK kontrolü pilot dönüşür; mevcut bir veri sorumlusu sözleşmesi üzerinden agent’ın kontrol kalitesi test edilir.
- Hafta 3 — Genişletme: Dava dosyası özetleme ve müvekkil e-posta taslağı devreye girer. Yetki sınırları kontrolü vekaletname üzerinden çalıştırılır. İlk pattern raporu büro ekibinde tartışmaya açılır — agent neyi gösteriyor, neyi gözden kaçırıyor.
- Hafta 4 — Olgunluk: Gizlilik, rekabet ve fesih koşulları analizi devreye girer. Playbook burada tazelenir; son 30 günün kararları kuralları inceltir. Agent artık sözleşme özetleme ve riskli madde tarama akışını tek başına yürütür; avukat değerlendirmesi ardından gelir.
İlk 30 gün sonunda agent’ın olgunluğu 30-40 puan civarında durur. Hukuki yorum, müzakere stratejisi, mahkemede argüman tercihi hâlâ avukatın. Agent’ın kazandırdığı zaman okuma yükünü hafifletmek — uzun sözleşme ve dosya özetlemesi agent’a düşer, avukat hukuki düşünmeye ve müvekkil ilişkisine zaman ayırır. Üçüncü ay riskli madde tespiti güvenilir hale gelir; altıncı ay KVKK kontrolü kalıcı görev olur.
Hatalar ve riskler
Hukuk agent’ı yetiştirirken sık görülen tuzaklar:
Agent’ın çıktısını hukuki görüş yerine koymak. Agent madde tarar, eksiklik gösterir, pattern bulur. Hukuki nitelendirme, yorum, müzakere stratejisi avukatın. Bu sınırın esnetilmesi yasal sorumluluk doğurur. Müvekkile giden her tavsiye avukat imzası taşır.
Dışa dönük çıktıya müvekkil kimliği sızdırmak. Müvekkil bilgisi işlenmek üzere buluta gitmez — bu yapısal. Ama agent’ın hazırladığı taslaklar dışarıya gidebilir; kural Playbook’ta: dışa dönük hiçbir çıktıda müvekkil kimliği anılmaz. Denetimde “ne paylaştın” cevabı onay geçmişinde hazır.
KVKK kontrolünü tek başına uyumluluk teyidi sanmak. Agent madde varlığını işaretler — eksik aydınlatma metni, eksik açık rıza, veri sorumlusu-işleyen ayrımı yapılmamış. Uyumluluk değerlendirmesi avukatın somut olaya bakarak verdiği karardır.
Riskli madde tespit eşiğini aşırı sıkı tutmak. Aşırı uyarı yorgunluğu işe yaramaz. Eşik kalibre edilirken büronun çalıştığı sektör (örneğin enerji, sağlık, finans) dikkate alınır; bir sektörde standart olan madde başka sektörde aralık dışı sayılabilir.
Müvekkil e-posta taslağını otomatik göndermeye yetki vermek. Avukatın kişisel imzası olmadan müvekkile yazılı bir tavsiye gitmez. Politika motoru gönderme yetkisini varsayılan kapalı tutar; bu sınır esnetilmemelidir. Otomatik gönderim hem avukatlık etiği hem hukuki sorumluluk açısından kabul edilemez.
Persona örneği — Naci
Bu sektörün canlı vakası için Naci adında bir avukatı düşün — Ankara’da orta ölçek bir büroda KVKK ve sözleşme uyuşmazlığı pratiği yapıyor. Agent ilk gün son 12 ayın 280 sözleşmesini okudu — büro tarzını öğrenmek için. İlk hafta yeni gelen sözleşmelerde agent madde tespitinde 18 hata yaptı; Naci düzeltti, agent öğrendi.
Bir ay sonra agent 30 sayfalık bir tedarikçi sözleşmesini 1.5 sayfaya özetler oldu — taraflar, konu, parasal yükümlülük, fesih, cezai şart, KVKK durumu hepsi başlık altında. Naci’nin eskiden 1-1.5 saatini alan ön okuma 15 dakikaya indi. Üçüncü ay riskli madde tespiti güvenilir hale geldi — özellikle tek taraflı fesih ve sınırsız sorumluluk maddeleri Naci’nin müzakere masasına önceden gitmeye başladı.
Altıncı ay dava dosyası özetlemesi dört aktif dosyada rutin oldu. Naci’nin fark ettiği şey hız değildi. Agent’tan önce uzun sözleşmeler ve kalın dosyalar onun zihinsel yükünü yokuş hale getirirdi; şimdi okuma yükü hafifledi. Stratejik düşünmeye, müvekkil görüşmesine, mahkeme hazırlığına daha çok zaman kalıyor. Naci’nin daha kapsamlı vakası Naci — Hukuk Asistanı sayfasında anlatıldı.
Ilura’da nasıl başlanır?
Üç evre — agent yetiştirmek rehberindeki üçleme:
Yetiştir. Ilura’yı edin (App Store’da), üç soruyla yeni agent yarat; rolü “Hukukçu — sözleşme + KVKK uzmanlığı”. Başlangıç çağrımı “Türkiye avukat yardımcısı, KVKK + meslek sırrı çerçevesinde sözleşme özetleme + riskli madde + dava dosyası özetleme” gibi kısa olabilir. Sınırları sıkı çiz: müvekkil kimliği dışa dönük hiçbir çıktıda anılmasın.
Öğret. İlk hafta son 12 ayın sözleşme arşivini agent’a okut. Sonraki dört hafta canlı sözleşme akışında paralel kontrol. Her onay-red düzeltmen tercih profiline yazılır — büronun madde tarama ve hitap tercihleri, rutinleri ve karar kuralları cihazda öğrenilir. 50 karar dolduğunda ilk Playbook’u yaz. Veri cihazında kalır — müvekkil bilgisi hiç dışarı gitmez.
Yaşat. Olgunlaşan agent’ı günün içinde çağırıp kullanırsın: Siri’yle çağır (“Naci’ye sor: bugün hangi dosyalar bekliyor?” — desteklendiği yerde), Kısayollar’a bağla — sabah brifini sen tetikle. Gün sonunda “bugün 6 sözleşme özetledim, 1 tanesinde alışılmış aralık dışı madde işaretledim” özetini görürsün. Agent sen çağırınca çalışır, çıktıyı sen onaylarsın; Ilura arka planda kendi başına başka uygulamaları yönetmez. İlişki orada derinleşir.