Tercih profili (eskiden: Bayesian profil)

Tanım

Tercih profili (eskiden: Bayesian profil), bir kullanıcının tercihlerinin, rutinlerinin ve karar kurallarının kişisel kaydıdır. Onay/red kararlarından ve düzeltmelerinden çıkar; agent bunu okuyarak senin gibi karar vermeye yaklaşır.

Profil deterministik ve cihaz-üstü çalışır — arka planda seni okuyan gizli bir istatistik motoru yoktur. Sen düzeltirsin, profile bir kural yazılır; agent o kuralı uygular. Gördüğün, anladığın, düzeltebildiğin bir liste.

Profil üç tür şeyi tutar:

1. Tercihler — “tarihi yıl dahil yaz”, “kısa cümle kur” gibi üslup ve biçim seçimleri.
2. Rutinler — tekrarlayan işlerde izlediğin adımlar; çoğu zaman bir Playbook’a bağlanır.
3. Karar kuralları — “saat 18 sonrası mail gönderme”, “belirsiz tarihte sor” gibi sınırlar.

Bu üçü birlikte agent’ın “bu kullanıcı şuna ‘evet’ der mi?” sorusuna senin kurallarınla cevap verir.

Profil nasıl şekillenir?

Her onay/red ve her düzeltme profile bir kural yazar:

Karar: "Vade tarihini yıl dahil yaz"
Sen: Reddet, "yıl dahil olsun"

→ Profile yazılır: kural "tarih_format = yıl dahil"

İkinci kez aynı düzeltme:
   kural pekişir — agent artık önceden uygular

Sonraki kararlarda:
   agent yıl dahil yazar; sen düzeltmek zorunda kalmazsın

Bir kural tekrar ettikçe yerleşir. Agent bunu okuyarak gelecek kararlarda önceden senin tarafına geçer. Vazgeçersen kuralı silersin; agent o davranışı bırakır.

Üç evrede profil

Profil üç evre boyunca farklı kalitede:

• Kaşif (ay 0-2) — profil seyrek, kurallar az. Çoğu kararı sen onaylarsın.
• Gelişen (ay 3-9) — kurallar nettir. Agent rutinleri sormadan yapar.
• Kurumsal (ay 12+) — profil zengin; tercihlerin, rutinlerin ve karar kuralların oturmuştur.

Bu üç evre yaşayan bağ’ın profile yansıyan karşılığıdır.

Profil ≠ “kullanıcıyı tahmin etme”

Profilin amacı kullanıcıyı tahmin etmek değil, temsil etmek. Tahmin etme tek-yönlü; temsil etme karşılıklı:

• Agent profildeki kurallarını okuyup cevap verir
• Sen agent cevabına onay/red verir, gerekirse düzeltirsin
• Profil yeni kuralla güncellenir
• Halka kapanır

Bu döngü tahmin değil dansa benzer.

Profil görme hakkı

Ilura’da her kullanıcı profilini doğrudan görebilir:

• Kural listesi (tercihler, rutinler, karar kuralları)
• Her kuralın hangi düzeltmeden çıktığı
• Düzeltme/silme imkanı

Bu mülkiyet garantisidir. Kullanıcı kendi profilini görüyor, anlıyor, yönetebiliyor.

Yaygın yanılgılar

“Profil = manipülasyon aracı.” — Hayır, kişiselleştirme aracı. Manipülasyon kullanıcının istemediği şeyi onaylatma; profil kullanıcının istediği şeyi anlama.

“Profil tamamen otomatik.” — Hayır. Sen reddedersin, sebebini söylersin, profile bir kural yazılır. Kontrol senin elinde.

“Profil değişmez.” — Yanlış. Yeni düzeltmelerin eski kuralların önüne geçer. Sen değişirsen, profil seninle değişir.