sözlük girişi Y · yapay-zeka-api 3 dk okuma

Yapay zekâ API

Diğer adlandırmalar: AI API , yapay zeka API'si

Tanım

Yapay zekâ API, bir AI servisine programatik erişim. HTTP üzerinden istek/cevap; kendi ürününden çağırarak AI yeteneklerini ekleyebilirsin.

İki yaygın senaryo:

  1. Doğrudan model API’sı — OpenAI, Anthropic, Google. LLM’e prompt at, cevap al.
  2. Agent runtime API’sı — yetiştirilmiş bir agent’a sor, kararı al. İlk nesil Ilura’da bu api.ilura.com.tr ile yapılırdı; bugünkü Ilura’da agent’ını iPhone’da Siri ve Kısayollar üzerinden çağırırsın.

İkisi farklı katman; karıştırılmamalı.

Doğrudan model API örneği

curl https://api.anthropic.com/v1/messages \
  -H "x-api-key: $ANTHROPIC_API_KEY" \
  -H "anthropic-version: 2023-06-01" \
  -d '{
    "model": "claude-sonnet-4-6",
    "max_tokens": 1024,
    "messages": [{"role": "user", "content": "Şu PDF'ten tarih çıkar..."}]
  }'

Stateless. Her çağrı bağımsız. Bellek yok, kişilik yok — sadece model.

Ilura agent çağrısı — masaüstü dönemi

İlk nesil Ilura yayınlanmış bir agent’a HTTP ile sormaya izin verirdi:

# İlk nesil Ilura (masaüstü + bulut) — bugün geçerli değil
curl https://api.ilura.com.tr/v1/agents/naci/chat \
  -H "Authorization: Bearer $ILURA_AGENT_KEY" \
  -d '{"message": "2024/45821 dosyasında durum ne?"}'

Naci’nin belleği + tercih profili + sektörel uzmanlığı çağrının arkasındaydı; cevap senin gibi yetişmiş agent’tan gelirdi. Bugünkü Ilura’da bu hat yok: agent’ını iPhone’da Siri ve Kısayollar üzerinden çağırırsın, çıktıyı sen onaylarsın. Ilura arka planda kendi başına başka uygulamaları yönetmez.

API key güvenliği

Üç temel kural:

  1. Anahtarı sunucuda tut — istemci JS’e asla gömme
  2. Env variable.env dosyasında, repo’ya commit etme
  3. Rotasyon — sızıntı şüphesinde anında yenile

Detay: API anahtarı sayfası.

Yaygın yanılgılar

“AI API = ChatGPT API.” — ChatGPT bir ürün; OpenAI API ondan farklı (API doğrudan modele).

“Agent API = LLM API.” — Yanlış. LLM API stateless model çağrısı; agent API yetişmiş kişilik + bellek + audit ile çağrı.

“API çağrısı = sınırsız.” — Tüm API’lerin rate limit’i var (İlk nesil Ilura’nın agent API’si de kullanıcı planına göre limit uygulardı).

Sıkça sorulanlar

Hangi AI API'ler en yaygın?
OpenAI Chat Completions, Anthropic Messages API, Google Gemini API, Azure OpenAI Service. Standartlaşma: çoğu OpenAI-uyumlu API formatına göre tasarlanmış.
Ilura'nın kendi API'si var mı?
Bugün yok — masaüstü dönemine ait bir kavramdı (api.ilura.com.tr/v1/agents/<name>/chat). Bugünkü Ilura iPhone'da yaşar; agent'ını Siri ve Kısayollar üzerinden çağırırsın, çıktıyı sen onaylarsın. Arka planda kendi başına çalışan bir endpoint yoktur.
API anahtarı güvenliği?
Genel kural: anahtarı asla istemci tarafına gömme — sunucu tarafında env variable. (İlk nesil Ilura'da agent API key'i kayıt sırasında üretilir, kullanıcı keychain'de saklardı.)