Agent mührü

Tanım

Agent mührü, ilk nesil Ilura’nın masaüstü uygulaması Tezgah’ta, yetiştirilen agent ilk hazır olduğunda basılan imzalı versiyon işaretiydi. Bir kimlik anı — “bu agent, bu sürümde, bu kullanıcı tarafından, bu zamanda hazır”.

Niye mühür?

Bir agent yetiştirildikçe değişir. Sürekli değişim demek belirsiz demek — “şu kararı agent’ın hangi versiyonu verdi?” sorusu cevapsız kalır.

Mühür bu belirsizliği kapatır:

• Her mühür bir versiyon (v0.1, v0.2, v1.0…)
• ECDSA imzalı (kim sorusu cevaplı)
• Audit log’a referansla yazılı

Bir karar geriye dönük doğrulanırken “v0.7’deki Naci” nin ne yaptığı net.

Mühür nasıl basılırdı?

Tezgah ilk olgunluk eşiği geçildiğinde sorardı:

Atlas ilk yararlı çıktısını verdi. İstersen ona mührünü vurabilirim — bu sürümün imzasıyla.

Kullanıcı “Mührünü vur” deyince Tezgah:

1. Agent’ın o anki tanımını snapshot alırdı (sistem çağrımı, çağrım kütüphanesi, tercih profili, bellek özeti)
2. SHA-256 hash hesaplardı
3. ECDSA özel anahtarla imzalardı
4. Audit log’a kayıt düşerdi: mühür v0.1, hash=ab12..., signature=MEUC...

Bu an kalıcıydı; sonradan değişmezdi.

Kavramın özü bugün de yaşıyor: agent’ın ilk yararlı çıktısı bir kilometre taşıdır — yetiştirmenin “doğum günü”. Bugünkü Ilura’da bu anlar kalıcı hafızanın doğal parçasıdır; ayrı bir imza töreni gerekmez.

Mühür ≠ versiyon

Versiyon her küçük değişikliğe basar (her LoRA seansında, her sistem çağrımı düzenlemesinde). Mühür anlamlı geçişlerde basılır:

• v0.1 → ilk yararlı
• v0.5 → orta olgunluk
• v1.0 → kurumsal-hazır
• v1.x → sonraki olgunluklar

Yaygın yanılgılar

“Mühür tek seferlik.” — Hayır, agent büyüdükçe yeni mühürler basılır. Eski mühürler arşivde.

“Mühür sadece marka.” — Hayır, hukuki referans. KVKK denetim raporu, ISO 42001 belgesi, mahkeme delili — hepsinde işe yarar.

“Mühür değiştirilebilir.” — Hash zincirine bağlı; değiştirildiğinde zincir bozulur. Kalıcı.