REHBER · YAPAY ZEKA AJANI

Yapay zeka ajanı nedir?

Yapay zeka ajanı, doğal dilde verilen bir hedefi anlayıp dil modeliyle plan kuran, dosya açan, e-posta gönderen veya API çağıran ve hata durumunda yön değiştiren yarı-otonom yazılım birimidir. Türkçede ‘ai ajan’, ‘yz ajan’ ya da kısaca ‘ajan’ olarak da geçer. Sohbet botu tek soruya tek cevap verir; ajan çok-adımlı bir işi kendi kendine yürütür.

01Kimler için?

Yapay zeka ajanı üç tip kullanıcıya hitap eder:

Tekrar eden ofis işini otomatikleştirmek isteyen profesyonel. Outlook'ta gelen yüzlerce maili okuyup özetleyen, takvim kuran, fatura PDF'lerini Excel'e işleyen bir ajan.
Kendi ürününe akıllı yetenek katmak isteyen geliştirici. Müşteri sorularını cevaplayan, sipariş açan, ödeme doğrulayan, API olarak çağrılan bir ajan.
İç süreçlerini standartlaştıran küçük şirket. İK onboarding'i, satın alma onayı, doküman bulma gibi tekrar eden işleri ekipten önce halleden bir ajan.

02Nasıl çalışır?

Bir yapay zeka ajanı dört bileşene oturur:

Hedef. Türkçe bir cümleyle ne yapacağını söylersin: ‘bu maili kategorize et ve gerekirse cevap taslağı hazırla’.
Akıl yürütme motoru. Bir dil modeli (Claude, GPT, Gemini, Llama) hedefi alır, atılacak ilk adımı seçer.
Araçlar. Mail kutusu, dosya sistemi, web, API, takvim. Modern ajanlar bunu MCP (Model Context Protocol) gibi standart bir protokolle çağırır.
Bellek ve denetim. Ajan ne yaptığını hatırlar, riskli adımlarda senden onay ister.

Döngü basit: ‘hedefe ulaştım mı?’ → hayır → ‘hangi aracı kullanayım?’ → araç çağrısı → sonucu oku → tekrar başa.

03Ilura ile nasıl yapılır?

Ilura'da yapay zeka ajanını üç evrede yetiştirirsin:

Yetiştir (Tezgah). Doğal dille amacı, sınırları ve dokunabileceği araçları söylersin. Ilura sandbox'lı bir ortamda ajanı çalıştırır. Kod yazmazsın.
Eğit. Riskli her araç çağrısı senin onayına gelir. Onaylar veya reddedersin; kararların Bayesian profile yazılır. Zamanla ajan senin gibi karar vermeye başlar.
Yayınla. Olgunlaşan ajan api.ilura.com.tr üzerinde API olarak yayınlanır; üretim çağrıları da senin denetim katmanından geçer.

04Sık sorulan sorular

Yapay zeka ajanı ile sohbet botu aynı şey mi?

Hayır. Sohbet botu tek dönüşlü konuşma motorudur — bir soru, bir cevap. Yapay zeka ajanı çok-adımlı işi yürütür: plan kurar, araç çağırır, hata olursa yön değiştirir, hedefe ulaşınca durur. Detay: agent ve sohbet botu karşılaştırması.

Türkçe olarak yapay zeka ajanı oluşturmak için kod gerekli mi?

Hayır. Ilura gibi modern tezgahlarda doğal Türkçe ile amaç ve araçları tanımlarsın. Geliştiriciysen API üzerinden de uzatabilirsin.

Yapay zeka ajanı hangi dil modeliyle çalışır?

Claude (Anthropic), GPT (OpenAI), Gemini (Google), Mistral, Qwen ve yerel Llama hepsi ajan çekirdeği olarak kullanılabilir. Ilura sağlayıcı bağımsızdır; sağlayıcıyı değiştirdiğinde ajanın hatıraları taşınır.

Yapay zeka ajanı verilerimi nereye gönderir?

Bağlı olduğun sağlayıcıya. Ilura'da eğitim verisi makinende kalır; yalnızca yayınlanmış ajanın üretim çağrıları seçtiğin sağlayıcıya iner. KVKK §9 yurt dışı aktarım kararı senindir.

Yapay zeka ajanı tam otonom mu çalışır?

Tasarım kararıdır. Ilura zero-trust yaklaşımı uygular: düşük riskli işler otomatik geçer, orta risk onay ister, yüksek risk biyometrik onay zorunlar.

Yapay zeka ajanı ile RPA aynı mı?

RPA kuralcıdır — yazılı kuralları izler, sapma olunca durur. Ajan hedef-odaklıdır, planı duruma göre yeniden kurar. Detay: agent vs RPA.

Bir yapay zeka ajanı sürekli açık mı kalır?

Hayır. Tetiklendikçe çalışır — bir e-posta gelir, bir webhook tetikler, sen başlatırsın. Aralarında belleği ve profili durur, bir sonraki çağrıda yine seni hatırlar.

05İlgili sayfalar

yanındayım — Ilura