MCP nedir?
MCP (Model Context Protocol), Anthropic'in Kasım 2024'te açtığı, AI ajanların dosya, API, veritabanı gibi dış araçlara aynı dil ile bağlanabilmesi için açık bir standarttır. USB-C ne yaptıysa cihaz bağlantılarında, MCP onu ajan-araç bağlantısında yapar: tek protokol, çoğul istemci. Üç temel rol vardır — host (ajanı çalıştıran uygulama), client (ajanın araç tarafı), server (aracı sunan taraf).
01Kimler için?
MCP'yi bilmesi gerekenler:
- AI ajanını kendi araçlarına bağlamak isteyen geliştirici. Logo Netsis, Excel, Outlook, Slack, kendi API'n — MCP server yazarak hepsini ajan kullanımına açarsın.
- Claude Desktop, Cursor veya Ilura kullanan profesyonel. Bu uygulamalar zaten MCP host'tur; market'ten MCP server kurarak ajanına yeni yetenek katarsın.
- Güvenlik / IT ekibi. MCP server'lar yetkili dış araç eklediği için saldırı yüzeyini büyütür; gateway/policy katmanı zorunludur.
02Nasıl çalışır?
MCP üç rol arasında JSON-RPC ile konuşur:
- Host. Ajanı çalıştıran uygulama (Claude Desktop, Cursor, Ilura). Hangi MCP server'lara bağlanacağını kullanıcı belirler.
- Client. Ajanın araç tarafı — hangi tool'ların mevcut olduğunu sorar, çağırır, sonucu alır.
- Server. Aracı sunan taraf. Filesystem MCP server dosya açar, GitHub MCP server PR oluşturur.
Bir tool çağrısı: ajan ‘read_file('rapor.pdf')’ ister → client → host onaylar → server dosyayı okur → içerik client'a → ajana. Onay/policy adımı kritik; aksi halde ajan denetimsiz dosya açabilir.
03Ilura ile nasıl yapılır?
Ilura, MCP'yi yerel-öncelikli ve denetimli kullanır:
- Yerel host. Tezgah cihazında MCP host'u olarak çalışır — eğitim verisi makinen dışına çıkmaz.
- PolicyEngine gateway. Her MCP tool çağrısı Ilura MCP Gateway'den geçer; düşük risk otomatik, orta risk onay, yüksek risk biyometrik onay.
- Sertleştirilmiş market. Ilura'nın MCP server market'inde her server'ın binary'si ve argümanları doğrulanır.
- Audit zinciri. Her tool çağrısı hash-chain'li audit log'a yazılır.
04Sık sorulan sorular
MCP ile fonksiyon çağırma (function calling) aynı şey mi?
MCP server kim yazıyor?
MCP güvenli mi?
MCP nedir, MCP gateway nedir — farkı?
MCP, REST veya GraphQL'in yerine mi geçer?
Hangi modeller MCP destekliyor?
MCP Türkçe iş süreçleri için uygun mu?
05İlgili sayfalar
yanındayım — Ilura