REHBER · MCP

MCP nedir?

MCP (Model Context Protocol), Anthropic'in Kasım 2024'te açtığı, AI ajanların dosya, API, veritabanı gibi dış araçlara aynı dil ile bağlanabilmesi için açık bir standarttır. USB-C ne yaptıysa cihaz bağlantılarında, MCP onu ajan-araç bağlantısında yapar: tek protokol, çoğul istemci. Üç temel rol vardır — host (ajanı çalıştıran uygulama), client (ajanın araç tarafı), server (aracı sunan taraf).

01Kimler için?

MCP'yi bilmesi gerekenler:

AI ajanını kendi araçlarına bağlamak isteyen geliştirici. Logo Netsis, Excel, Outlook, Slack, kendi API'n — MCP server yazarak hepsini ajan kullanımına açarsın.
Claude Desktop veya Cursor kullanan profesyonel. Bu uygulamalar zaten MCP host'tur; MCP server kurarak ajanına yeni yetenek katarsın.
Güvenlik / IT ekibi. MCP server'lar yetkili dış araç eklediği için saldırı yüzeyini büyütür; gateway/policy katmanı zorunludur.

02Nasıl çalışır?

MCP üç rol arasında JSON-RPC ile konuşur:

Host. Ajanı çalıştıran uygulama (Claude Desktop, Cursor). Hangi MCP server'lara bağlanacağını kullanıcı belirler.
Client. Ajanın araç tarafı — hangi tool'ların mevcut olduğunu sorar, çağırır, sonucu alır.
Server. Aracı sunan taraf. Filesystem MCP server dosya açar, GitHub MCP server PR oluşturur.

Bir tool çağrısı: ajan ‘read_file('rapor.pdf')’ ister → client → host onaylar → server dosyayı okur → içerik client'a → ajana. Onay/policy adımı kritik; aksi halde ajan denetimsiz dosya açabilir.

03Ilura ile nasıl yapılır?

Ilura'nın MCP ile bağı bir miras:

İlk nesil Ilura bir MCP gateway yaklaşımıyla çalışıyordu. Her tool çağrısı policy + audit katmanından geçer, riskli adım kullanıcı onayına gelirdi. Detay: MCP gateway nedir.
Bugün Ilura iOS'ta. Agent'ın Apple Intelligence ile cihaz-üstü düşünür; uygulamada MCP entegrasyonu yok. Araç bağlantısının karşılığı Siri ve Kısayollar.
Zero-trust miras yaşıyor. "Hiçbir araca körü körüne güvenme, riskli adımı onaya bağla" ilkesi bugün agent'ının sınırlarında sürer.

04Sık sorulan sorular

MCP ile fonksiyon çağırma (function calling) aynı şey mi?

Aynı amaca hizmet eder ama MCP daha geniş. Function calling tek sağlayıcının (OpenAI veya Anthropic) kendi API'sındaki tool tanımlamadır; MCP ise sağlayıcı bağımsız açık protokoldür. Aynı MCP server'ı Claude, GPT, Gemini ajanı çağırabilir.

MCP server kim yazıyor?

Resmi referans server'ları Anthropic yayımladı. Topluluk yüzlerce eklenti yazdı; Türkçe iş araçları (Logo, e-fatura) için de server yazılabilir.

MCP güvenli mi?

Protokol kendisi nötr; risk MCP server'ların ne yaptığında. Yanlış yapılandırılmış bir server hassas dosyaları okuyabilir veya prompt injection'a açık olabilir. Ox Security yaygın MCP server'larda zafiyetler buldu — bu yüzden üretim kullanımında gateway/policy katmanı önerilir.

MCP nedir, MCP gateway nedir — farkı?

MCP, protokolün kendisidir. MCP gateway, ajan ile MCP server'lar arasında policy + audit + sertleştirme yapan ara katmandır. Detay: MCP gateway sayfası.

MCP, REST veya GraphQL'in yerine mi geçer?

Hayır. MCP ajanlara odaklı bir wrapper'dır; arkasında istediğin protokol durur (REST, GraphQL, stdio, vb.). MCP server yazmak çoğu zaman mevcut bir API'yi LLM dostu hale getirmektir.

Hangi modeller MCP destekliyor?

Claude Desktop, Cursor, Continue.dev ve Zed yerel olarak MCP host. ChatGPT, Gemini ve Copilot kendi function calling API'larıyla MCP server'larını köprülemek için adapter'lar mevcut.

MCP Türkçe iş süreçleri için uygun mu?

Evet. Türkçe MCP server yazmak için engel yok — JSON tanım Türkçe açıklamalar alır; Logo Netsis, e-fatura gibi Türkçe iş araçları MCP ile sarılabilir.

05İlgili sayfalar

yanındayım — Ilura