AI agent nedir?
AI agent, bir hedef verildiğinde dil modeli ile akıl yürüten, dış dünyaya tool çağırarak sonuç üreten ve gerektiğinde yeni karar veren yarı-otonom yazılım birimidir. Chatbot tek soruya tek cevap verir; agent çok-adımlı plan kurar, dosya açar, API çağırır, hata durumunda yön değiştirir.
01Kimler için?
AI agent, üç tip kullanıcıya hitap eder:
- Kendi ürününe AI yetenek katmak isteyen geliştirici. Müşteri sorularını cevaplayan, sipariş açan, evrak oluşturan agent.
- Tekrar eden işini otomatikleştirmek isteyen profesyonel. Mail tarayıp özetleyen, takvim koordine eden, rapor üreten agent.
- İç süreçlerini standartlaştıran küçük ekip. Kurum içi destek, doküman bulma, onboarding rehberliği.
02Nasıl çalışır?
Bir agent dört bileşen üzerinde durur:
- Hedef: doğal dilde tanımlı amaç ("müşterinin sorusunu cevapla", "bu PDF'in özetini çıkar").
- Akıl yürütme: bir LLM (Claude, GPT, Gemini vb.) hedefi alır, hangi adımı atacağına karar verir.
- Araçlar (tool calling): dosya okuma, web araması, e-posta gönderme, API çağrısı gibi dış dünyaya açılan kapılar. Modern agent'lar bunu MCP (Model Context Protocol) gibi standart protokollerle yapar.
- Bellek ve denetim: agent'ın ne yaptığını hatırlaması, gerektiğinde insanın araya girip onaylaması.
Bir döngüde agent: "hedefe ulaştım mı?" → eğer hayır → "hangi tool'u kullanayım?" → tool çağrısı → sonucu oku → tekrar başa.
03Ilura ile nasıl yapılır?
Ilura, AI agent'ı yaşam döngüsü olarak ele alır — yarat, eğit, yayınla, denetle:
- Yetiştir (Forge). Doğal dille agent'ının amacını ve sınırlarını söylersin. Ilura sandbox'lı bir ortamda onu çalıştırır. Kod yazmazsın.
- Eğit (Train). Her tool çağrısı senin önüne gelir; onaylar veya reddedersin. Kararların Bayesian profile + LoRA adapter'a yazılır. Agent senin gibi karar vermeye başlar.
- Yayınla (Publish). Olgunlaşan agent
api.ilura.com.trüzerinde API olarak yayınlanır. Kendi ürününden çağırırsın. - Yaşayan tether. Yayın sonrası agent kopmaz — her üretim çağrısı yine senin denetim katmanından geçer.
04Sık sorulan sorular
AI agent ile chatbot arasındaki fark nedir?
Chatbot tek dönüşlü bir konuşma motorudur — bir soru, bir cevap. AI agent çok-adımlı işleri yürütür: plan kurar, dış araçları çağırır, hata durumunda yön değiştirir, hedefe ulaştığında durur. Chatbot konuşur; agent iş yapar.
AI agent için kod yazmam gerekir mi?
Hayır. Modern agent platformlarında doğal dille amaç, araçlar ve sınırlar tanımlanır. Ilura bu yaklaşımı kullanır — sen ne yapmasını istediğini söylersin, biz altyapıyı kurarız.
AI agent hangi LLM ile çalışır?
Claude (Anthropic), GPT (OpenAI), Gemini (Google), Mistral ve Ollama üzerinden yerel açık ağırlıklı modeller — hepsi agent çekirdeği için kullanılabilir. Ilura bu sağlayıcıların hepsini destekler ve sağlayıcı değişse bile agent'ın geçmişi taşınır.
AI agent verilerimi nereye gönderir?
Bağlı olduğun LLM sağlayıcısının kullanım koşullarına bağlıdır. Ilura'da eğitim verisi senin makinende kalır — yalnızca yayınlanmış agent'ın üretim çağrıları bulut runtime'a iner ve oradan da seçtiğin LLM'e gider.
AI agent ne kadar otonomdur?
Tasarım kararıdır. Tam otonom (her şeyi kendi kararıyla yapar) ile insan-onaylı (riskli her adımda durur, kullanıcıdan onay ister) arası bir spektrum. Ilura zero-trust yaklaşımı kullanır: düşük risk otomatik geçer, orta risk onay ister, yüksek risk biyometrik onay zorunlar.
AI agent ile fine-tuning aynı şey mi?
Hayır. Fine-tuning bir LLM'in ağırlıklarını dataset ile yeniden eğitir — sonuç bir model dosyasıdır. AI agent ise LLM'in üzerinde oturan, hedef + araç + bellek katmanına sahip yazılım birimidir. Ilura ikisini birleştirir: agent senin eğitim verinle LoRA adapter olarak fine-tune edilir.
05İlgili sayfalar
yanındayım — Ilura